Заявка на посещение и экскурсию - 8 (7182) 61-81-59

KZ

Академик Қ.И. Сәтбаев ескерткіші

 

Павлодар облысы көптеген талантты адамдардың, оның ішінде орны ерекше Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың кіші отаны. Академик Қаныш Сәтбаев – XX ғасырдың ғұламасы, дара тұлғасы. Ол 1899 жылы 12 сәуірде Павлодар облысының Баянауыл ауданында дүниеге келді – 1964 жылы 31 қаңтарда Мәскеуде қайтыс болды, Алматыда жерленді.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев - есімі кіші планетаға берілген тарихи біртуар тұлға, ірі мемлекет және қоғам қайраткері, аса көрнекті ғалым, Қазақстан Ғылым Академиясының тұңғыш Президенті және негізін қалаушы, Үлкен Жезқазған кен орнының ашушысы және Ертіс-Қарағанды каналы құрылысының бастамашысы. Ұлы ғалым Қазақстанның тау-кен өнеркәсібінің негізін қалады, индустрияның көптеген жылдар бойы дамуын болжады. Қ.И. Сәтбаевтың есімі мемлекет тарихында алтын әріппен жазылған және ол Қазақстанның мақтанышы болып табылады.

Қаныш Сәтбаев кен орындарының геологиясы мәселелерімен айналысты, қазақстандық металлогендік мектептің негізін қалады. Жезқазған кен орнын зерттеуге және Орталық Қазақстанның болжамды геологиялық карталарын жасауға арналған еңбектері аса құнды болып табылады. Ол Жезқазған кен орнының әлемдегі ең ірі кен орындарының қатарына жататындығын дәлелдеді, оның әлеуетті ресурстарын қайта бағалауды негіздеді.

Сәтбаевтың есімімен Жезқазғандағы тау-кен металлургия комбинатының, Қарағанды мен Балқаштағы металлургия зауыттарының, Ертіс-Қарағанды каналы құрылысының, Маңғыстау, Мұғалжар, Торғай түбегінің табиғи ресурстарын зерттеу бойынша ірі зерттеулерді ұйымдастыруы, республиканың минералдық-шикізат базасының ірі объектілерін, Кенді Алтайдың көптеген кен орындарын, Қаратау фосфориттерін, Ұлытау өңірінің темір және марганец кендерін игеру тығыз байланысты.

Аса көрнекті ғалым Қаныш Сәтбаев геология-минералогия ғылымдарының докторы (1942), профессор (1950), КСРО ҒА академигі және Қазақ КСР ҒА академигі (1946), Тәжік ҒА құрметті мүшесі (1951), Лениндік (1958) және КСРО Мемлекеттік (1942) сыйлықтарының лауреаты. 4 рет Ленин, Отан соғысы ордендерімен және КСРО медальдарымен марапатталған. Қаныш Сәтбаевтың құрметіне 100-ден аса нысандардың, оның ішінде Сәтбаев қаласы, мұздық пен Жоңғар Алатауы жотасының шыңы, Сәтбаевит минералы аталған. Сәтбаевтың есімін ҚР ҰҒА геологиялық ғылымдар институты, Қазақ ұлттық зерттеу университеті, Жезқазған қаласындағы Тау-кен металлургия комбинаты, республиканың қалалары мен ауылдарындағы көптеген мектептер мен көшелер аталған.

 

Қ.И. Сәтбаевтың мүсінінің биіктігі плинтуспен 3 ауқымды құрайды (5,25 м.), материалы – қола, салмағы – 4,9 т.

Тұғыры граниттен жасалған, биіктігі - 5,42 м.

Стилобат гранит блоктар мен плиталардан жасалған, биіктігі– 0,75 м.

Подиум, биіктігі – 1,08 м., ауданы 24*36 м.

Ескерткіштің жалпы биіктігі - 12,5 метр.

Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай Павлодар облысы әкімдігінің атынан Нұр-Сұлтан қаласына сыйға тартылды.

Мүсін авторы – Асқар Маратұлы Нартов.

Сәулетші – Саматбек Тәженұлы Бөкебай.

Тұжырымдама авторы - Алтынбек Нухұлы.

Құрылысшы – Адамов Өміртай Олжанұлы.

 

Көрсетілген демеушілік көмек үшін:

Халықаралық Қ.Сәтбаев қорының қамқоршылық кеңесінің төрағасы, ҚР Парламенті Сенатының депутаты, ғұламаның туысы - Алтынбек Нухұлына;

«Корпорация «Қазақмыс» ЖШС басқарма Төрағасы Огай Эдуард Викторовичке;

«Евразия тобы» ЖШС басқарма Төрағасы Шахажанов Серік Кәрімжанұлына;

«Қазақстан мұнайшы-геологтар одағы» бірлестігінің Президенті Қуандықов Балтабек Мұқанұлына;

Қ. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу университетінің ректоры Бегентаев Мейрам Мұхаметрахымұлына;

«Атамұра» корпорациясының президенті Құл-Мұхаммед Рақымғали Абрарұлына;

«Габек» ЖШС бас директоры Бектұров Ғаббас Хамзеұлына;

Қ. Сәтбаев атындағы канал филиалының Директоры Жиенқұлов Оңдасын Елубайұлына;

«Zhanros Drilling» ЖШС-нің бас директоры Мылтықбаев Алексей Бисенбайұлына;

«Азимут Энерджи Сервисез» АҚ атқарушы директор м.а. Низаев Алексей Владимировичке алғысымызды білдіреміз.

RU

Памятник академику К.И. Сатпаеву

Павлодарская область является малой родиной многих выдающихся личностей, среди которых особое место занимает Каныш Имантаевич Сатпаев. Академик Каныш Сатпаев – феномен XX века. Он родился 12 апреля 1899 года в Баянаульском районе Павлодарской области, умер 31 января 1964 года в Москве, похоронен в Алматы.

Каныш Имантаевич Сатпаев – историческая личность планетарного масштаба, крупный государственный и общественный деятель, выдающийся ученый, первый президент и основатель Академии наук Казахстана, открыватель Жезказганского месторождения и инициатор строительства канала Иртыш-Караганда. Внес огромный вклад в развитие науки, исследование недр Казахстана. Великим ученым были заложены основы горно-добывающей промышленности Казахстана, спрогнозировано развитие индустрии на многие годы вперед. Имя К.И.Сатпаева вписано золотыми буквами в историю государства, и он поистине является гордостью Казахстана.

Сатпаевым была создана казахстанская металлогеническая школа, а геология Казахстана поднята на современный высокий уровень. Наиболее ценными являются его труды, посвященные изучению Жезказганского месторождения и составлению прогнозно-металлогенических карт Центрального Казахстана.

С именем Сатпаева связаны строительство горно-металлургического комбината в Жезказгане, металлургических заводов в Караганде и Балхаше, канала Иртыш-Караганда, организация крупных исследований по изучению природных ресурсов полуостроваМангыстау, Мугалжар, Тургая, освоение крупных объектов минерально-сырьевой базы республики, множества месторождений Рудного Алтая, фосфоритов Каратау, железных и марганцевых руд Улытауского региона.

Выдающийся ученый Каныш Сатпаев – обладатель многих званий и премий: доктор геолого-минералогических наук (1942), профессор (1950), академик АН СССР и академик АН Казахской ССР (1946), почетный член Таджикской АН (1951), лауреат Ленинской премии (1958), лауреат Государственной премии СССР (1942). Награжден 4 орденами Ленина, орденом Отечественной войны и медалями СССР.

В честь К. Сатпаева названы более 100 объектов: город Сатпаев, ледник и пик хребта Джунгарского Алатау, минерал сатпаевит, Институт геологических наук НАН РК, Казахский национальный исследовательский университет, горно-металлургический комбинат в г.Жезказган, многие школы и улицы в городах и селах республики.

Высота скульптуры К.И.Сатпаева с плинтом – 3 натурные величины (5,25 м), материал – бронза, вес - 4,9 т.

Постамент исполнен из гранита, высота - 5,42 м.

Стилобат выполнен из гранитных блок и плит – 0,75 м.

Подиум, высота – 1,08 м., площадь – 24*36 м.

Общая высота памятника – 12,5 метров.

Подарен городу Нур-Султан от имени акимата Павлодарской области к 30-летию Независимости Республики Казахстан.

Автор скульптуры - Нартов Аскар Маратович.

Архитектор – Бокебай Саматбек Таженович.

Автор концепции памятника - Нухулы Алтынбек.

Застройщик – Адамов Умиртай Олжанович.

 

Выражаем благодарность за оказанную спонсорскую помощь:

Международному фонду К.Сатпаева в лице Председателя попечительского Совета, депутата Сената Парламента РК, родственника великого ученого - Алтынбека Нухулы;

ТОО «Корпорации «Казахмыс» в лице Председателя правления Огай Эдуарда Викторовича;

ТОО «Евразийская группа» в лице Председателя правления Шахажанов Серика Каримжановича;

«Казахстанское Общество нефтяников-геологов» в лице Президента Куандыкова Балтабека Мукановича;

Казахскому национальному исследовательскому университету им.К.Сатпаева в лице Ректора Бегентаева Мейрама Мухаметрахимовича;

Корпорации «Атамұра» в лице президента Кул-Мухаммеда Рахымгали Абраровича;

ТОО «Габек» в лице Генерального директора Бектурова Габбаса Хамзиевича;

Филиалу канала им.К.Сатпаева в лице директора Жиенкулова Ондасына Елубаевича;

ТОО «Zhanros Drilling» в лице Генерального директора Мылтыкбаева Алексея Бисенбаевича;

АО «АзимутЭнерджиСервисез» в лице и.о. исполнительного директора Низаева Алексея Владимировича.

EN

Monument to Academician K.I. Satpayev

 

Pavlodar region is the small homeland of many outstanding personalities, among whom Kanysh Imantayevich Satpayev occupies a special place. Academician Kanysh Satpayev is a phenomenon of the XX century. He was born on April 12, 1899 in Bayanaul district of Pavlodar region, died on January 31, 1964 in Moscow, and was buried in Almaty.

Kanysh Imantayevich Satpayev is a historical figure of a planetary scale, a major state and public figure, an outstanding scientist, the first president and founder of the Academy of Sciences of Kazakhstan, the discoverer of the Zhezkazgan field and the initiator of the construction of the Irtysh-Karaganda canal. He made a huge contribution to the development of science, the study of the subsoil of Kazakhstan. The great scientist laid the foundations of the mining industry of Kazakhstan, predicted the development of the industry for many years to come. The name of K. I. Satpayev is inscribed in golden letters in the history of the state, and he is truly the pride of Kazakhstan.

Satpayev created the Kazakhstan metallogenic school, and the geology of Kazakhstan was raised to a modern high level. The most valuable are his works devoted to the study of the Zhezkazgan deposit and the compilation of forecast-metallogenic maps of Central Kazakhstan.

The construction of a mining and metallurgical combine in Zhezkazgan, metallurgical plants in Karaganda and Balkhash, the Irtysh-Karaganda canal, the organization of large-scale research on the natural resources of the Mangystau, Mugalzhar, Turgay peninsula, the development of large objects of the mineral resource base of the republic, many deposits of the Ore Altai, Karatau phosphorites, iron and manganese ores of the Ulytau region are associated with the name of Satpayev.

The outstanding scientist Kanysh Satpayev is the owner of many titles and prizes: Doctor of Geological and Mineralogical Sciences (1942), Professor (1950), academician of the USSR Academy of Sciences and academician of the Kazakh SSR Academy of Sciences (1946), honorary member of the Tajik Academy of Sciences (1951), laureate of the Lenin Prize (1958), laureate of the USSR State Prize (1942). He was awarded 4 Orders of Lenin, the Order of the Patriotic War and medals of the USSR.

More than 100 objects are named in honor of K. Satpayev: the city of Satpayev, the glacier and peak of the Dzungarian Alatau ridge, the mineral satpayevit, the Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of the Republic of Kazakhstan, the Kazakh National Research University, the Mining and Metallurgical Combine in Zhezkazgan, many schools and streets in cities and villages of the republic.

 

The height of the sculpture is K. Satpaev with a plinth – 3 full-scale values (5.20 m), material-bronze, weight-4.9 tons.

The pedestal is made of granite, height-5.8 m, weight-3.6 tons

The podium is made of granite, height-2 m., area – 9*9 m.

The total height of the monument is 13 meters.

It was presented to the city of Nur-Sultan on behalf of the Akimat of Pavlodar region for the 30th anniversary of Independence of the Republic of Kazakhstan.

 

The author of the sculpture is Nartov Askar Maratovich.

Architect - Bokebay Samatbek Tazhenovich.

Developer - Adamov Umirtay Olzhanovich

 

We express our gratitude for the sponsorship provided:

Chairman of the Board of Trustees of the Public Fund «Ertis-Bayan tulgalary», Deputy of the Senate of the Republic of Kazakhstan, a native of Bayanaul Altynbek Nukhuly;

LLP «Kazakhmys Corporation», represented by the Chairman of the Board of Ogai Eduard Victorovich;

Eurasian Group LLP represented by Chairman of the Management Board Serik Karimzhanovich Shakhazhanov;

«Kazakhstan Society of Petroleum Geologists» represented by President Kuandykov Baltabek Mukanovich;

Kazakh National Research University named after K. Satpayev in the person of Rector Begentaev Meiram Mukhametrakhimovich;

Atamura Corporation represented by the President of Kul-Mukhammad Rakhymgali Abrarovich;

«Gabek» LLP represented by General Director Bekturov Gabbas Khamzievich;

To the branch of the channel named after K. Satpayev in the person of the Director Zhienkulov Ondasyn Yelubaevich;

LLP «Zhanros Drilling», represented by the General Director Myltykbaev Alexey Bisenbaevich;

Acting Executive Director of «Azimutenergiservices» JSC Nizaev Alexey Vladimirovich.

Расширения для Joomla